Jeśli nie jesteś reprezentowany w sądzie przez adwokata czy radcę prawnego – z pomocą może przyjść ci McKenzie Friend. Jest to osoba, która chociaż nie jest prawnikiem może pojawić się w sądzie u twojego boku, aby zapewnić ci wsparcie emocjonalne i pomoc. McKenzie Friend nie jest jednak prawnikiem – nie może prowadzić twojej sprawy, udzielać porad prawnych, przesłuchiwać świadków czy zwracać się do sędziego.

Określenie „McKenzie Friend” ma swoje źródło w słynnej sprawie z 1970 roku – McKenzie vs. McKenzie. Wówczas w sprawie rozwodowej Ian Hanger – chociaż posiadał kwalifikacje w prawie australijskim – nie otrzymał pozwolenia na wykonywanie zawodu w Londynie i nie mógł reprezentować jednej ze stron sprawy – pana McKenziego.

- Reklama -

Wówczas, sąd zezwolił panu Hangerowi na obserwację postępowania, robienie notatek i doradzanie, ale odmówił możliwości siedzenia obok pana McKenziego podczas rozprawy. Kiedy McKenzie przegrał sprawę – złożył apelację stwierdzając, że odmówiono mu prawa do pomocy prawnej. Wówczas sąd apelacyjny orzekł, że “McKenzie Friend może zostać przyznany wszystkim stronom sporu (Litigants in Person (LIPs)), których nie stać na pomoc prawną”. Z biegiem czasu rola ta jednak ewoluowała i obecnie osób prowadzących postępowania sądowe zatrudnia McKenzie Friend, aby stawił się z nimi w sądzie, gdy nie stać ich na adwokata.

McKenzie Friend nie tylko zapewnia w sądzie wsparcie emocjonalne stronom, które nie są reprezentowane przez adwokata.

W sumie – obecnie mamy dwa typy McKenzie Friend – profesjonalistów, którzy pobierają opłatę za swoje usługi i nie znają żadnej ze stron procesu lub tzw. agency workers. Ci drudzy są to zazwyczaj pracownicy socjalni, pielęgniarki zdrowia psychicznego bądź osoby wyznaczone przez Citizens Advice.

Zdarza się również, że McKenzie Friend to członek rodziny strony w sądowym sporze.

„Każda osoba, niezależnie od tego, czy jest profesjonalistą, czy nie, może uczestniczyć w (sądzie) jako przyjaciel którejkolwiek ze stron, może robić notatki, może po cichu przedstawiać sugestie i udzielać porad”.

(Lord Chief Justice Tenterden, 1831)

Warto jednak podkreślić, że McKenzie Friend nie jest prawnikiem – nie może udzielać porad prawnych, czy prowadzić spraw. Tutaj niestety dość często dochodzi do nadużyć, gdy osoba podająca się jako “przyjaciel” nie tylko udziela wsparcia, ale i składa wniosek w imieniu strony procesowej czy działa jakby była pełnomocnikiem prawnym. McKenzie Friend nie ma ku temu odpowiednich kwalifikacji. W niektórych przypadkach McKenzie Friend pobierają znacznie większą opłatę za swoje usługi niż młodsi adwokaci – co również powinno zwrócić naszą uwagę jeśli decydujemy się na zatrudnienie “przyjaciela” zamiast wykształconego prawnika.


Co może w sądzie robić
McKenzie Friend?

McKenzie Friend może pomóc w postępowaniu sądowym udzielając moralnego wsparcia, robiąc notatki podczas sprawy, pomóc z dokumentacją sprawy czy zebraniu odpowiednich dokumentów. McKenzie Friend nie mogą jednak zabierać głosu w sądzie – przesłuchiwać świadków lub rozmawiać z sędzią.

W wyjątkowych sytuacjach McKenzie Friend może bezpośrednio rozmawiać z sędzią o sprawie lub przesłuchiwać świadków, ale aby móc to zrobić musi mieć tzw. “rights of audience”. Powodem otrzymania takiego prawa mogą być przykładowo problemy zdrowotne osoby, której dotyczy sprawa sądowa – takie, które uniemożliwiają jej wystąpienie przed sądem.

McKenzie Friend musi również zachować poufność co do sprawy sądowej. Może pokazać dokumenty i mieć do nich dostęp, ale ma obowiązek zachowania tajemnicy.

McKenzie Friend nie mogą działać jako pełnomocnik stron procesowych w związku z postępowaniem, pełnić roli radcy prawnego, nie mogą reprezentować i ponosić odpowiedzialność za prowadzenie sprawy. Często jest to bardzo trudne, szczególnie gdy McKenzie Friend angażuje się emocjonalnie w sprawę. Jeśli osoba udzielająca wsparcia pomaga w redagowaniu dokumentów musi mieć pewność, że osoba będąca stroną w procesie ma pełną świadomość tego co jest w dokumentach.

Nadużycia!

Niestety ostatnimi czasy McKenzie Friend są coraz częściej krytykowani – wszystko na skutek nadużyć – chociażby pobierania wysokich opłat za swoje usługi i udzielana porad prawych mimo braku kwalifikacji.

Zdarzały się przypadki, że podczas spraw sądowych McKenzie Friend zaogniał spory na sali sądowej. Znana jest również historia z 2016 roku gdy “przyjaciel” – pan Bright, trafił do więzienia na skutek składania fałszywych oświadczeń na temat raportu psychologa.

W 2018 roku, po konsultacji z HM Judiciary, zaproponowano wprowadzenie zakazu pobierania opłat przez McKenzie Friends i zasugerowano, że wszyscy “przyjaciele” powinni podpisać kodeks postępowania. Nie podjęto jednak żadnych kroków w celu twardej regulacji tego problemu.

Istnieją stowarzyszenia, które jednoczą profesjonalnych McKenzie Friend – jeśli już decydujemy się na skorzystanie z usług takich osób, warto skorzystać chociażby z porad członków Society of Professional McKenzie Friends. Członkowie tego stowarzyszenia muszą być ubezpieczeni, posiadać kwalifikacje oraz przestrzegać zasad sądowych i dobrych obyczajów. Członkowie McKenzie Friend Organisation podejmują się również postępowania zgodnie z wytycznymi Practice Direction for McKenzie Friends, a sama organizacja posiada swoją własną, formalną procedurę składania skarg.

Podstawowe różnice między McKenzie Friend, a prawnikiem

Warto pamiętać, że fachowe, terminowe, praktyczne porady prawne od wykwalifikowanych specjalistów mogą pomoc ci zaoszczędzić – zarówno nerwów jak i kosztów.

Tylko prawnicy mają odpowiednie kwalifikacje, aby udzielać ci porad prawnych i przeprowadzić się przez proces sądowy. Mogą oni składać odpowiednie pisma, działać jako pełnomocnik klienta i komunikować się w imieniu klienta z drugą stroną sporu. McKenzie Friend nie może działać w imieniu klienta, ale może ewentualnie pomóc w przygotowaniu pisma czy odpowiednich dokumentów. Adwokaci przejmują i kontrolują sprawę oraz mogą podejmować decyzje.

Co więcej warto pamiętać, że McKenzie Friend nie muszą (i często nie mają) wykształcenia prawniczego. Adwokaci mają za sobą kilka lat studiów, dyplom, odbyli odpowiednie szkolenia i mają za sobą godziny praktyk.

Praca radców prawnych jest ściśle regulowana przez Solicitor’s Regulatory Authority oraz Legal Ombudsman. Każdy prawnik moi posiadać ważny certyfikat, który daje mu prawo do wykonywania zawodu oraz być ubezpieczony przez swoją kancelarię.

McKenzie Friends wspierający ofiary przemocy domowej

Bardzo często McKenzie Friend pojawiają się w sądach rodzinnych udzielając wsparcia ofiarom przemocy domowej. Nawet gdy taka osoba posiada prawnika, na sali sądowej często może pojawić się również McKenzie Friend – jako wsparcie emocjonalne.

Co więcej – McKenzie Friend może towarzyszyć ofierze przez cały proces sądowy i siedzieć z nią podczas rozprawy. Jeśli zaś taka osoba ma zostać wykluczona z rozprawy – sąd musi podać ku temu jasny powód.

Bez mocnych dowodów sąd nie może również odmówić komuś pełnienia roli McKenzie Friend. Powodem odmowy nie może być argument taki jak “ta sprawa jest prosta”, albo “wydaje się że dana osoba nie potrzebuje pomocy i wsparcia”.

Baza McKenzie Friends

Na stronie SPMF Ltd (The Society of Professional McKenzie Friends Ltd) znajduje się baza osób zajmujących się niesiniem pomocy i wsparcia.

Baza adwokatów

Jeśli mamy wątpliwości, czy prawnik którego zatrudniamy ma odpowiedne kwalifikacje – możemy sprawdzić go w bazie Solicitors Regulation Authority.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Napisz komentarz
Wpisz swoje imię tutaj