piątek, 11 grudnia 2015

Boże narodzenie

W Boże Narodzenie chrześcijanie świętują dzień narodzin Pana Jezusa. Jednak wciąż pojawia się pytanie, kiedy się On właściwie narodził? Którą rocznicę Jego narodzin obchodzimy? Odpowiedzi na te i inne pytania dostarczają historycy i naukowcy, którzy zajmują się gwiazdą z Betlejem.
Czy Jezus urodził się w Betlejem?
Wszystko wskazuje na to, że tak, Jezus urodził się w Betlejem. W tamtych czasach była to maleńka i biedna wioska na szczycie wzgórza. Na przestrzeni wieków pojawiały się różne wątpliwości, czy aby na pewno Betlejem jest miejscem narodzin Jezusa. Można znaleźć wiele informacji i przekazów na ten temat. Głównym źródłem informacji jest biblia, według Ewangelii wg św. Mateusza i Łukasza Betlejem to miejsce narodzenia Jezusa Chrystusa i Dawida. Historyczność miejsca narodzin Chrystusa poświadczona jest również w pismach Justyna Męczennika i Orygensa z II i III wieku. Pierwsze wieki po narodzeniu, to lata prześladowania chrześcijan. Cesarz Hadrian chcąc zdławić chrześcijaństwo u samego jego źródła, kazał w roku 135 nad grotą w Betlejem urządzić pogańskie sanktuarium i zasadzić gaj ku czci Adonisa. Zbezczeszczenie tego miejsca, nie zdało egzaminu i było jedynie dla miejscowych chrześcijan znakiem rozpoznawczym gdzie szukać groty Narodzenia.  Pierwszy cesarz chrześcijański Konstantyn, a dokładnie jego matka Helena, w 331roku poleciła wybudowanie nowej bazyliki narodzenia, właśnie w tym miejscu gdzie Żydzi sprawowali już kult. Było to wciąż to samo miejsce, uznawane już od ponad 300 lat za miejsce narodzin Jezusa. Wydarzenie to opisuje Euzebiusz z Cezarei, nadworny historyk cesarza: „bogobojna cesarzowa miejsce, gdzie Boża Rodzicielka urodziła swego Syna, wyróżniła wspaniałymi pomnikami i przyozdobiła je w wyszukany sposób. Również cesarz niebawem uczcił to miejsce królewskimi darami, aby srebrnymi i złotymi klejnotami oraz kolorowo mieniącymi się dywanami pomnożyć wspaniałe dary swej matki”.Od tego czasu miejsce to stało się destynacją wielu wypraw i pielgrzymek. Bazylika Narodzenia w Betlejem stoi do dziś, tak jak ją w IV w. kazał wybudować cesarz Konstantyn, oraz jak ją w V w. przebudował cesarz Justynian. Stoi dostojna i chroni relikwię - grotę Narodzenia Chrystusa.
Urodziny w grudniu
Wiemy już, że Jezus urodził się w Betlejem, ale czy było to w grudniu? Pierwsza informacja o święcie Bożego Narodzenia obchodzonym 25 grudnia pochodzi z roku 356. Biblia nie udziela bezpośredniej odpowiedzi na pytanie, kiedy urodził się Jezus, ale zawiera informacje, które prowadzą do wniosku, że nie mogło to być 25 grudnia. Ewangelie św. Jana i św. Marka zaczynają historię Jezusa od chrztu w rzece Jordan, przemilczając miejsce i okoliczności urodzenia. Pozostałe ewangelie są zgodne co do miejsca, ale nie podają daty. Wg św. Łukasza w tym czasie pasterze przebywali pod gołym niebem i strzegli nocą swych trzód. W czasch Jezusa  owce wyprowadzano na wypas na tydzień przed Paschą tj. pod koniec marca, a przepędzano z powrotem w połowie listopada, natomiast zimowały w owczarniach. Wystarcza to do stwierdzenia, że tradycyjna data Bożego Narodzenia, obchodzonego w zimie, nie może być dokładna. Dla ustalenie daty narodzin, istotne są również informacje na temat czasów panowania Heroda i jerozolimskich spisów powszechnych, a także daty zjawisk astronomicznych, których biblijnym echem mogła być "gwiazda na wschodzie". Król Herod zmarł w 4 roku p.n.e., dlatego niektórzy badacze skłaniają się do przyjęcia właśnie tego roku jako daty narodzin Jezusa; inni sądzą, że gwiazda betlejemska, towarzysząca narodzinom, była kometą Halleya widoczną w 12 roku p.n.e. lub kometą opisaną przez chińskich kronikarzy w 5 roku p.n.e. Jednak kometa, w starożytnym Wschodzie miała raczej negatywne znaczenie. Dlatego też, wielu badaczy uważa, iż była to koniunkcja, czyli pozorne złączenie dwóch planet. Trzykrotne takie połączenie Jowisza i Saturna miało miejsce ok. 7 r. p.n.e., który współcześnie bywa przyjmowany za rok narodzenia Jezusa. W pierwszych wiekach chrześcijaństwa obchodzono Boże Narodzenie w różnych dniach roku, zależnie od miejscowej tradycji. Dopiero w IV w. przyjęto, że Jezus urodził się 25 grudnia. Dlaczego więc na obchody Bożego Narodzenia wybrano właśnie ten dzień? Rzymianie obchodzili w czasie przesilenia zimowego święto narodzenia niezwyciężonego słońca. 25 grudnia poświęcony był w Rzymie Mitrze, bóstwu światłości. Kiedy antyczny kult zastąpiono nowym, nie zmieniono daty najważniejszego z rzymskich świąt. Zdaniem wielu biblistów chodziło o to, żeby chrześcijaństwo nabrało głębszego znaczenia dla nawróconych pogan.  Zamiast zwalczać pogańskie praktyki, Kościół wypełnił je nową treścią. 
Trzej Królowie - kim byli i skąd przyszli?

Według Ewangelii św. Mateusza, za panowania króla Heroda w Judei, do Betlejem - miejsca narodzin Jezusa - przybyli ze Wschodu mędrcy (trzej królowie), gdyż prorocy przepowiedzieli, że urodził się król żydowski. Odnaleźli Jezusa w stajence, oddali mu pokłon i złożyli dary. Mimo wszystko trzej Królowie to biblijna zagadka. Przybyli oni ze Wschodu, z tajemniczych, na pół legendarnych, bajecznie bogatych krajów. Jako wnikliwi obserwatorzy nieba, dostrzegli tajemniczą gwiazdę na wschodzie, lub jak wolą inni tłumacze: wschodzącą gwiazdę króla żydowskiego.  Podążając za tajemniczą gwiazdą przybywają w poszukiwaniu nowonarodzonego króla żydowskiego, najpierw do pałacu Heroda, a potem do Betlejem. Przez wieki obrośli w legendy i mity, dostali imiona, oraz zostali przypisani do różnych części świata. Przedstawia się ich często jako reprezentantów trzech kontynentów: Europy, Azji i Afryki. Mogą też symbolizować trzy okresy ludzkiego życia, wtedy jeden z nich ukazywany jest jako młodzieniec, drugi - jako mężczyzna dojrzały, trzeci to starzec. Mędrców lub magów ze Wschodu w średniowieczu zaczęto nazywać trzema królami i ta nazwa przetrwała do czasów obecnych. Ich imiona pojawiły się dopiero w VIII wieku. Kacper miał być najmłodszym z mędrców - na większości obrazów i fresków przedstawiany jest jako postawny Murzyn i według wierzeń odwiedził małego Jezusa jako przedstawiciel Afryki. Miał podarować dzieciątku mirrę, która symbolizowała człowieczeństwo i samoopanowanie lub, w mniej optymistycznej wersji – męczeńską śmierć na krzyżu. Drugi z trzech królów, albo raczej, jak podają źródła mędrców lub magów, mógł być reprezentantem Azji lub Europy. Większość przekazów ukazuje Melchiora raczej jako Europejczyka. Przedstawiany jest często jako starzec z długą, siwą brodą i uważany za najstarszego z mędrców. W darze dla małego Jezusa przyniósł złoto – symbol królewskiej władzy. Baltazar, miał być przedstawicielem Azji. Średniowieczni malarze wyobrażali go sobie jako bogato odzianego mężczyznę w średnim wieku o oliwkowej cerze i z krótką czarną brodą. Baltazar przyniósł nowo narodzonemu Jezusowi w darze kadzidło, czyli symbol boskości. To oczywiście wszystko raczej domysły i spekulacje, bo w biblijnych przekazach o pochodzeniu i wyglądzie mędrców nie ma praktycznie żadnych informacji. Nie jest też pewna liczba mędrców. Malowidła w katakumbach rzymskich przedstawiają ich dwóch, czterech i sześciu; u Syryjczyków i Ormian występuje ich aż 12. Przeważa jednak trzech, co wiąże się też z podaną w Ewangelii liczbą darów, jakie złożyli Jezusowi. Inicjały ich imion: K + M + B wypisujemy na drzwiach naszych domów.  Litery te może również odczytać jako słowa błogosławieństwa: "Christus mansionem benedicat" - Niech Chrystus błogosławi mieszkanie.

0 comments:

Prześlij komentarz