sobota, 14 marca 2015

Zmiana czasu

Dwa razy do roku obowiązuje nas zmiana czasu. Tej letniej nie bardzo lubimy, bo zabiera nam godzinę snu. Z przejściem na czas zimowy teoretycznie jest lepiej, bo śpimy o godzinę dłużej. 
Czy ma to wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie.


Skutki zmiany czasu

Każda zmiana w jakimś stopniu odbija się na naszym zdrowiu i samopoczuciu. Nie mówiąc już o zmianie czasu, która wymaga od organizmu przestawienia się na zupełnie inny rytm. Mamy z nią do czynienia przez całe swoje życie i przyzwyczailiśmy się do myśli o przestawianiu zegarków. Naukowcy nie mają wątpliwości, iż dla wielu osób zmiana czasu na letni lub zimowy ma bardzo negatywne skutki zdrowotne. Zmiana czasu łączy się często z bezsennością, mogą wystąpić również  problemy z koncentracją, rozdrażnieniem i spadkami nastroju. Zmiana czasu jest związana z pojęciem samoregulacji i równowagi pomiędzy organizmem, a środowiskiem zewnętrznym. Stan odpowiedniego wyregulowania się zależy od utrzymywania właściwego ciśnienia krwi, temperatury ciała i proporcji tlenu oraz dwutlenku węgla w organizmie.

Nasz zegar biologiczny

Zmiana czasu prowadzi również do rozregulowania zegara biologicznego, który nastawiony jest na określony tryb życia. Przestawienie zegara o godzinę ma dla organizmu ogromne znaczenie, często łączy się ze zmianą naszych przyzwyczajeń dla przykładu pory wstawania, czy nawet spożywania posiłków.  Jeżeli chodzi o spanie, a nasz zegar biologiczny jest unormowany i pora snu nie zmienia się ze względu na zmianę czasu, to już godzinę przed planowaną pobudką nasz sen staje się płytszy i zostaje wydzielany kortyzol. To właśnie on pobudza nas rano do działania i daje zastrzyk energii. Jeśli zmiana czasu spowoduje przesunięcie się godzin snu, to zamiast kortyzolu rano będzie musiała pobudzać nas kawa. Jak wiemy również melatonina produkowana podczas snu odpowiedzialna jest za nasz zegar biologiczny i jego odpowiednie działanie. Nazywana jest także hormonem nocy, bo wraz z pojawieniem się nocy nakłania organizm do snu. Zaburzenia melatoniny spowodowane są zmianą strefy czasowej lub pogorszeniem pogody dla przykładu ciemne poranki. 
Wtedy szyszynka zaczyna produkować melatoninę już wczesnym popołudniem, co objawia się ciągłą sennością. Dlatego niedobór melatoniny może powodować zły sen, częste budzenie się w nocy, uczucie ciągłego niewyspania, a także rozregulowanie metabolizmu i przybieranie na wadze.

Jak zmniejszyć skutki zmiany czasu

Możemy spróbować trochę oszukać zmianę czasu, pozwalając normalnie pracować zegarowi biologicznemu. Jeśli nasz tryb życia jest uregulowany to postarajmy się stopniowo zmieniać pory aktywności. Zamiast na przykład spać godzinę dłużej, wstańmy tak jak zwykle, czyli o godzinę wcześniej według nowego czasu. Przy zmianie czasu na letni jest trudniej, bo żeby utrzymać ustalony rytm snu i czuwania, musimy wówczas ‘ukraść’ jakąś aktywność, jeśli mamy jakikolwiek zapas czasu rano. Wyśpijmy się tak jak zwykle i spróbujmy nadrobić utraconą godzinę, rezygnując z czynności, które nie są niezbędne o tej porze.Innym aspektem występującym podczas zmiany czasu jest tak zwane oszczędzanie energii. 
Jednak jak wykazały badania prowadzone na przestrzeni wielu lat, zmiana czasu wcale nie pozwala na oszczędność energii, a nawet w wielu przypadkach powoduje jej większe zużycie. Wynika to z tego iż nawet jeśli wieczorem zużycie się zmniejsza to niestety nad ranem zostaje to nadrobione ze względu na ciemniejsze poranki.To samo dotyczy czasu letniego. Wydłużony dzień zmusza do wcześniejszych powrotów do domu, w którym nadal panują bardzo wysokie temperatury, co skutkuje koniecznością użycia wentylatorów i klimatyzatorów.

Z historii o powstaniu zmiany czasu


Zmiana czasu na zimowy była niezbędna w okresie I wojny światowej, kiedy to Niemcy wprowadzając zmianę czasu zredukowali zużycie węgla.Zmianę czasu pierwszy raz zaproponował Benjamin Franklin w 1914 roku. Jednak Kongres nie poparł tego pomysłu i dwa lata później ze zmiany czasu skorzystali Niemcy, a na ich przykładzie wzorowali się Anglicy. W obecnych czasach na świecie zmianę czasu wprowadza około 70 państw. W Polsce okresowe zmiany czasu zostały wprowadzone pomiędzy I a II wojną światową, a następnie podczas okupacji hitlerowskiej, ale już po wojnie w latach 1946-1949, 1957-1964 oraz od 1977 roku obowiązuje do chwili obecnej.

Autor: Ella Porawska

0 comments:

Prześlij komentarz